Ćhoneski vorba

1 novemberi si e intregone-suntonge-djés. Kodo savato so si maškar o 31 oktoberi taj 6 novemberi phenen leske e suntosko-djés taj e báredjésa, i paraštuj rátji plus o savato taj o kurko phenen e intregone-suntonge-djésa, butivar phenen numa e intregi sunti. I paraštuj angla o savato phenen e intregone-suntongirátji.

E palune berš but žéne line opre o amerikánicko tradiciovo pe e intregone-suntongi-vráma. O majbut pe e šavoraj taj si tradicija sar amende pi patjrádji e phure gajžange kana kerenpe e šavora. E šavora ávri uravenpe čoxáneske taj áversoske taj žan krujo taj mankeren guglimo.

I vorba ramadan avel anda i arabicko ramada ”te avel táto”.

O Ramadani si o ijato šon ande e islamickone šonatikosko-berš. Kado dikhenpe ke hodj kado šon las o Muhammed pesko khardimo. O šon inkren e muslimura sar eke postosko šon. O posto si de khatar e khamesko-opregélimo ži ká e khamesko-télegélimo. De pe djéseske ávera čásura šaj xan taj pen. Ando Korano si ”xa taj pi mig biris te šines maškar ek párno tak kálo thav andi detehára, kerkade o posto ži mig i rátji avel” (sura 2:183/187). Eke muslimoske ando posto si vi tena aveles/la sexo, doš dinipe, pletjki vadj xoji.

Milajesko maškar jelentij numa ”maškaral o milaj”, i vorba sas aba andi anglakadi švédicko šib (miþsumar). De eksakt o milajesko ma š kar si kodi vráma kana o kham maj oprej på čér, e milajicko khamesko tordjimo. Kado sitjol te avel 22 juniuši. E milajesko ma š kar šaj hasnin vi majdur o periodo karing e milajicko khamesko tordjimo. De kado majfeder sikavel kodo báro djés kana o milajicko khamesko tordjimoj, e milajesko maškaresko báro djés taj kadalesko anglunimasko maj u čopunkto si i rátji pe o milajesko ma š kar. Kado báro djés si kana o milaj avel. Ando Švédo si e milajesko ma š kareskodjés po savato ma š kar o periodo 20-26 juniu š i, e milajesko maškareski rátji si mindig para štune.

Ek vorba so kezdinde te hasnin nadjon but e palune berša si e trajosko-stilo, vi sar korkori vorba, vi kana phenen ek inkrimasko trajosko-stilo taj vi khetáne e trajoske-stilušeske-magazinosa taj trajoske-stilušeske-programosa. I vorba jelentij sar anglakado fundamentálicka neutralo, ek rig te trajij pesko trajo, trajimo, de adjés hasnin o majbut kado ánde-iskirimo sar e konzumentura inkrenpe so fundamentálnoj so keren e produktura taj o reklámo. So phenen leske e trajoske-stilušeske-magazino boldelpe eksempel karing e manuša kas si speciálno intreso, butivar kodale fokusesa so pe kodala produkturaj intresálime e žéne,

lašáripeske-detaljonca, rajikáne-barvalimasa, eksluzivna-čásura, modake-gáda.

I vorba anda latinicko taj jelentij biograficko névipe. E palune berš i vorba sikavel o majbut e skurtjárimasko cv, kado sikavel ek skurto trajimasko iskirimo kodale žanimatonca so kamen te sikaven sar példaul ká ek butjako-mangimo.

Gin majbut po: http://www.ne.se/lang/curriculum-vitae taj po http://sv.wikipedia.org/wiki/Curriculum_vitae

Šibako konsilio si ek rig khatar o Institutiono pe e šiba taj manušenge serimo, kado kerdine 1 juliuši ando 2006-to berš ke kerdine te avel themikáno khetáne o Švédicko šibako-administracija taj o Švédicko-finicko šibako-administracija taj e govermentesko-sekretárijaki grupa. Ande lengi butji si ke site dikhen ke hodj so kerdjolpe a švédickona-šibasa vorbasa taj e iskirimasa, e nationelna minoritetonge-šibasa taj e ávera šiba so vorbin ando Švédo, von vi den ávri lexikonura, kenjvi taj ávera iskirimata taj vi o magazine a Šibako-gindimo (de khatar o 1965; ando 2007-to berš khatar o öso perdal las kado a Šibako-konsilja so korkoresi o magazino a Šibako-névimáta) te del godji kana variso si a šibasa pušimata e hivatalon, firmen taj vi e manušen privat, von si vi pe konferenciji taj kurzuša, te keren butji ávere šibake-žutorenge instituciovonca taj vi kerel butji khetáne e nordickone šbange pušimátonca.

Kado organizátoricko šibako-gindimo kezdindas ando Švedo 1944 e Administratori pi švedicko šibako-gindimo, so kana organizálindaspe ando 1972 pi jékh rig kerdjilas themesko taj dineles ánav Švédicko šibako-gindimo. De kana kado perdal gélas ando Šibako-konsiljo téle phandadeles ando 2007.

Europaicko uniono, skurtjárdes EU, si ek khetánutni butji e majbute themenca andi Europa. I khetánutni butji oprej uladi pe trine rigan: I angluni si i ekonomicko butji khetáne. Kana kadoj o EU šaj istonel taj e ávera thema site keren pala les. E ávera duj riga si i khetánutni ávrutni-politika taj o bizitonšágoski-politika. (GUSP) taj khetánutni butji pa a granicakikontrola (Šchengenphendipe), šingálickobutji (Europol) taj majbut. Kana kadala rigaj e thema so ándej šaj len penge ke kamen te aven ánde vadj na.

Gin majduro pa o EU : http://www.ne.se/kort/europeiska-unionen

O septemberi si e beršesko ijato šon ande o gregorianicko kalendariumo taj siles30 djési. Ande kado si e beršesko 244-to djés ži ká o 273-to djés (245-to ži 274-to kana nášimaskoberši –skottår). Hiába o septemberi amáro ijato šoni pala o gregorianicko kalendariumo o ánav jelentij o eftato šon. Kado si ke ando 153-to berš angla o Kr. šute o januari ánglal ande e marciušesko than, e beršesko angluno šon sas o marciuši anglakodo.

Expeditiono , te thos le djeli po than vai so keres (anda varesoste): Lokalo kai vareso sas todino po than ai phendo mai dur; (kotor anda) andabuči; (mai dur) drom ando gindo (plano) xaranengo vai ketango, kerdo katar jekh gruppo manušengo.