Masekoskoro nevo lafi
decembar 2011
Butikerdipskiri kučin
E butikerdipskiri kučin ja pale bučakeribaskiri kučin ja pale butikeribaskiri kučin tano jek hramomo dokumenti so del pe kotar o butidejdžia (rabotodavco) keda jek manuš čhinavela pli buti džigde. Ki butikerdipaskiri kučin maškar o javera buča terdžola kobor vakti manuš kerdža buti hem savi buti kerdža. Ko jek asavko ljil šaj te terdžol sar manuš kerel sine pli buti.
novembar 2011
Bučakoro drumosikavibe
Maškar o javera buča o Butirodibaskoro biro informirinela bašo zanatia, sar šaj manuš te sikljol disavo zanati hem save zanatia ka oven rodime ko avutnipa.
oktombar 2011
Bučakoro khuvibaskoro siguripe
Manuš te khudža pe ko bučakoro than, keda džala ki buti ja pale keda avela tari buti tegani manuš šaj te lel love kotar o bučakoro khujbaskoro siguripe. O manuša so ovena dolde kotar asavko siguripe tane: bučakerde manuša (bučaria), manuša so isi olen firme (korkori firmaria) hem o studentia so kerena buti ko asavke thana so so isi olen sikljojbaskoro karakteri ko primer praksa.
augusti 2011
Bučarnengoro khedibe
E bučarnengoro khedibe tano jek khedibaskoro anav bašo manušengoro džajbe (narodno pokret) so reprezentirinela e bučarnengere klasa hem ov organizirinela ola politikane hem sindikalikane. E Bučarnengoro džajbe ulo pali i industrikani revolucia, odova kerdža ov te ovel hemanglal ki Evropa a palo odova ov buvlilo pohari sar so buvlili i industria.
Drabar buteder: http://sv.wikipedia.org/wiki/Arbetarr%C3%B6relse
juni 2011
Bučakiri terapia
Bučakiri terapia tano jek sastljaribaskoro metodi kolea kerela pe buti e manušencar so isi olen funkciribaskoro pharipe (palo vileskoro khujbe ja godžakoro khujbe) kaj te šak te resen ko poučo nivo bašo funkciribe sar ko privatikano dživdipe adžahar ko bučakoro dživdipe. Akvava sastljaribe del ape kotar legitirime bučakere terapevtia.
Drabar buteder ko: http://www.ne.se/kort/arbetsterapi
maj 2011
Bučakoro krisi (sudo)
E bučakoro krisi (sudo) tano specialno sudo soj kerdo ko 1928 berš. E bučakoro krisi čhinavela (rešinela) keda isi konfliktia keda i ko pučiba ko primer o kolektivikano lafiphaniba hem javera konfliktia bašo nakhibe maškar o butidejdžia hem butilejdžia.
Drabar buteder ko http://www.ne.se/lang/arbetsdomstolen
april 2011
Bučakeribaskoro (butikeribaskoro) arakhiba
O bučakeribaskoro arakhiba tano e butilejdžiaskoro juridikano arakhiba protiv bikanunimo čhudibe e bučatar. O prisilno regularia bašo e bučarneskoro arakhiba terdžona ko zakoni (1982:20) bašo bučakeribaskoro arakhiba, KBA (Kanuni bašo bučakeribaskoro arakhiba), mašakar o javera buča bašo soskipe bašo mukhibe e bučatar, prednost baši buti ko jek nevo bučakeribe hem bašo mukhibe bučatar.
Drabar buteder ko http://www.ne.se/lang/anst%C3%A4llningsskydd
mart 2011
Sarinengoro durustipe (pravo)
Odova tano keda e manušen isi pravo te oven avri ki natura, te kheden ko primer pečurke ja pale dudinke, ama na ki džikaskiri phuv ja niva. Akava pravo dela amen odgovornost te na štetina e natura ko primer te na melj, te na len pe o kašta ja čarja.
decembar 2010
Kancelari/administratori
Kancelari tano dženo, so bizo razlika kotar o poli, soj kotar jek klasakiri grupa hem kotar disavo zanatikani grupa.
Jek kancelari odvinela pe sine angleder kotar jek bučari odolea so ov/oj ki pli buti producirinela sine servisi a na buča. A akana i razlika tani ko školujba. Avdive jekhe kancelare isi ole generalno mašakaruni škola hem akademikano studiribe. Odova kerela te ovel hari nahaljoviba bašo teorie, odoleske so avdive o školujbaskoro hem o pokinengoro (platengoro) nivo tano bareder ki produciribaskiri industria nego e kancelarengoro sar soj ko primer o arakhibe, nasvalengoro arakhibe, kinbibinibe (trgovia) hem transporti.
Drabar buteder: http://sv.wikipedia.org/wiki/Tj%C3%A4nsteman hem ko http://www.ne.se/lang/tj%C3%A4nsteman
novembri 2010
Čhavengoro dikhljaribaskoro centri
E čhavengoro dikhljaribaskoro centri tani jek specialno ambolanta so isi ola odgovornost bašo kontroliribe e nevebijande čhavengoro hem e ternengoro sastipe. O čhavengoro dikhljaribaskor centri tano jek kotor kotar o telutno sastipaskoro dikhljaribe, o džajbe othe tano bilovengoro.
Drabar buteder ko: http://www.ne.se/lang/barnh%C3%A4lsov%C3%A5rd
oktombar 2010
Anglosiguribaskiri kasa
I Anglosiguribaskiri kasa pokinela o čhavorikane love, oj isto pokinela e manušenge soj tane nasvale ja pale keda manuš ačhola khere te arakhel nasvale čhave hem bašo but javera buča. Ki Švedia isi jek generalikano socialikano anglosiguribe kova ka del sarinenge jek ekonomkano siguribe. Sarine so pherena 16 berš ovena registririme ki Anglosiguribaskiri kasa. O love so isi e Anglosiguribaskere kasa avena kotar I Phuv (država). Hembut avena kotar bitidejdžiengoro porezi (love so pokinena o firme hem javera e Phuvjake a istovremeno ola pokinena plata e manušenge so kerena buti. Hem kotar o porezi so pokinena sarine.
Drabar buteder: http://www.ne.se/lang/f%C3%B6rs%C3%A4kringskassan
septembri 2010
Advokati
O lafi advokati avela kotar i latinikani čhib advocatus = čhingardo (akhardo,vikimo). Advokati tano jek juristi kova so delagodi profesionalno hem ikljola ko sudo džikaske ko anav. Javere lafencar šaj phenaja kaj o advokati tano jek manuš so deladumo e manušenge kola tane došarde bašo disavo phagibe (prekršaj), o advokati dela godidejbe hem pučiba keda vakerela pe bašo kanuni (zakoni) hem durust (pravo). Ki Švedija manuš šaj te vakerel peske kaj tano advokati manuš tej dženo ko Advokatengoro sakhedibe (advoktikani organizacia). Kaj te šaj manuš te ovel dženo othe manuše trebela te ovel diploma baši juridika, juridika tani škola kori so sikljola pe bašo o kanunia. Plus odova manuše trebela te ovel ole kerdo but berša buti sar juristi – advokati.
O advokatia trebena te oven biadhinale (nezavisna), odoleske ola na trebela te oven bučakerde ko disave bučakere thana – ola trebena te oven ko advokatikane kancelarie. Sa so vakerela pe olenge ki olengiri buti ola na tromana te vakeren odova javerske – garavibaskoro dužnost. O Advokatengoro sakhedibaskoro ingaribe kontrolirinena dali o advokatia kerena buti sar so trebela te kerel pe. Okova so na kerela buti sar so trebela tegani vakerela pe odole manušea a te na pomožindža o vakeriba tegani ov/oj čhudela pe sar dženo kotar o Advokatengoro sakhedibe.
Drabar buteder ko http://.ne.se/lang/advokat
avgusti 2010
Butilejdžia (bučari, bučarno)
Isi but sajavera misle soj odova butilejdžia, jek kotar odola tane: jek butilejdžia tano dženo so bikinela bučakoro zoralipa jekhe butidejdžiaske (rabotodavcoske, poslodavcoske), nane važno dali o dženo tano kancelari (službeniko) ja pale tano jek so perela ki bučakiri klasa. Palo o marksizam sa o manuša soj čhivde te bikinen plo bučakoro zoralipe sarine ola tane butilejdžie, othe perena o doktoria, inžineria hem o javera kotar i sociologia upri kaste dikhela pe sar maškaruni klasa.
Drabar buteder ko: http://sv.wikipedia.org/wiki/Arbetstagare hem ko http://www.ne.se/lang/arbetstagare
Butiarakhadžia
O butiarakhadžie denadumo e manušeske so rodela buti te arakhel buti thaj e bitidejdžiaske te arakhel manuše so ka kerel buti. Adžahar ola kerena e bučakorkurko te funkcirinel sar so trebela. Odova tano but važno sakone manušeske so rodela buti ama odova tano važno e firme thaj sa e phuvjakere ekonomiake.
Čitin buteder ko: http://www.arbetsformedlingen.se/yrken/yrkesbeskrivning.aspx?iyrkeid=10
Butidejdžia
Butidejdžia vakerela pe jekhe manušeske ja pale jekhe firmake so bučakerela thaj so pokinela olenge baši olengiri buti. O manuša so tane bučakerde vakerela pe olenge masekpokinlejdžie ja pale butilejdžia. Baši bučakeribaskiri forma thaj e masekoskiri pokin (plata) odlučinela pe ko lafiphanibaskoro khedipe maškar o butidejdžia thaj e butidejdžiengoro sindikati.
februari 2010
Bibučakiri kasa
E Bibučakiri kasakiri buti tani angleder sa te administririnel thaj pokinel bibučakere love, odova terdžola ko zakoni bašo bibučakoro siguribe- ALF (1997:238). O bibučakere kase ovena ingarde kotar o zakoni LAK (1997:239). Isi 35 bibučakere kase ola tane bašo sajavera (razna) zanatia ja pale bučakere kategorie kotar e bučakoro dživdipe. O Bibučakere kase tane phanle e lokalno sindikatea ama manuš te manglja šaj te ovel ki Bibučakiri kasa bizo te ovel ko sindikati. Komaj sa o manuša so kerena buti ola tane thaj džene ki disavi bibučakiri kasa. E siguribaskere love avena kotar o love so pokinena o manuša sar džene (členia). Sakone bibučakere kasa isi ola ple cene kobor ka pokinel pe ko masek
Drabar buteder ko NE: http://www.ne.se/lang/arbetsl%C3%B6shetsf%C3%B6rs%C3%A4kring
januari 2010
O Butirodibaskoro biro/Bučakoro biro
O Butirodibaskoro biro tano jek š vedikano raštrano vlasti kova kerela buti telo Bučakoro departamenti thaj ov odgovorinela bašo o phravdo bučakoro ulavibe thaj bašo oleskiri bučakiri politikani buti. O Butirodibaskoro biro ka del dumo e butirodindžiaske te arakhel buti a e butidejdžiaske te arakhel manušen baši buti.
Drabar buteder bašo Butirodibaskoro biro ko NE:
Uppdaterad 2 december 2011
Ansvarig för sidan: Språkrådet
